Saydam Beyin

Fare beynini ya da insan beynini inceleyip nasıl çalıştığını anlamak istiyoruz, ama bir sorun var, beyin çok karmaşık bir yapıda… İçinde 100 milyar nöron var, her bir nöron da 10 bin nöronla bağlantılı… Bağlantı noktaları sinaps denen düğümlerle oluyor. Beyinde trilyonlarca sinaps var. Düşünme organımızın ne denli karmaşık olduğunu anlatabildim mi? Bu karmaşık nesne (evrende bilinen en karmaşık nesnedir kendisi) nasıl incelenecek, çalışma prensipleri nasıl ortaya konacak? Eldeki araçlar yetersiz ve kaba… MRI ve fMRI görüntüleme sistemlerinin çözünürlüğü düşük… Işık mikroskopları ise yetersiz kalıyor… 150 senedir nörologlar (sinirbilimciler) ve yapay zeka uzmanları bir yol bulmaya çalışıyorlar… Her hafta yeni bir keşif, ilerleme oluyor bu alanda, yine de beyin, araştırmacıların kutsal kasesi olmaya devam ediyor… Bu gelişmeleri takip edince ülkemiz insanlarının hala ilkel kabile kavgalarıyla uğraşmasına üzümeden edemiyorum.

Beyin araştırmaları açısından beynin görüntülenmesi çok önemlidir. Bu güç işi başarmak için bir yol bulmuşlar, hoşuma gitti, paylaşayım dedim. Yöntem şu. Hücre zarı yağ ve proteinlerden oluşur. Hücrelerin içini görmemizi engelleyen asıl engel hücre zarındaki bu yağmış. Araştırmacılar önce beyni sabitleyici bir jelin içine koymuşlar, sonra bir kimyasal ile hücre zarındaki yağı uzaklaştırmışlar. Geriye cam gibi saydam bir beyin kalmış… Her şey yerli yerinde ama saydam… süper!… Bu işleme de CLARITY (temizlik) demişler. Böylece beynin ıcığını cıcığını mikroskop altında görülebilecek hale getirmiş oluyorlar… Tabi saydam olan bir şeyi nasıl görüyorlar, diye soruyorsunuz, şöyle ki, renk renk kimyasal boyalarla (marker) hücreleri boyayıp görünür hale getiriyorlar. Üstelik beynin içinde bulunan binlerce farklı kimyasal maddeyi de markerlerle işaretleyebiliyorlarmış, kimyasal yapıyı da görünür hale getirmişler yani… Buyrun, beynin içi böyle bir şey… Videonun sonunda da 7 yaşında otistik bir çocuğun beyni var. Otistik beyinde aksonların ip merdiveni gibi hem kendisiyle hem de komşu aksonlarla ip merdivenine benzer bağlantılar yaptığı gözlenmiş. Otistik benzeri davranışları olan hayvanlarda da benzer yapılar bulunuyormuş.

Nöron: Beyin hücresi, sinir hücresi. Nöronlar saçaklı hücrelerdir, bir de uzun sapları vardır. Dentrid denen saçaklar başka hücrelerden sinyal alır. Saçaklarından aldığı mesajlar belli bir miktarın üstüne çıkarsa nöron ateşleme yapar ve aksonundan çevresine sinyal gönderir. Böylece beyin hücreleri birbirleriyle haberleşerek sinyal iletirler. Aksonlar çok uzun olurlar. Misal, beynimiz kolumuza “hareket et” sinyali verecek diyelim, kol kaslarımızı yöneten beyin hücreleri aksonlar vasıtasıyla (elektrik kablosu gibi) kaslarımıza sinyal gönderirler, bu da kasları hareket ettirir. Ayrıca duyu organlarımızdan gelen sinyaller de beyne aynı şekilde iletilir. Nöronlarda haber (mesaj, sinyal) iletimi tek yönlüdür ve her zaman aksonlardan dentridlere doğrudur. Videoda bu aksonları, nöronları ve dentrid denen saçakları görebiliyoruz.

About reset

Kimin söylediğini bırak, ne söylediğine bak.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: