Russell’i Okurken—4

Eski çağla rönesansı ayıran en temel değişim tümdengelimin yerini tümevarımın almasıdır.

Bu dönüşüm orta çağlar sırasında olmuştur. Tümevarımın aslında insan beyninin doğal tümel oluşturma yöntemi olduğu ise daha yeni anlaşılmaktadır.

Bir kez tümeller oluştuktan sonra tümdengelim yoluyla düşünmeye başlarız. Tümellerin oluşması için gereken o uzun, zorlu süreci unutma eğilimindeyiz.

Bunun sebebi tümellerin çoğunlukla çocukluk çağında oluşması olabilir. Platon’un bilginin kaynağı ile ilgili soruşturması sırasında kullandığı yöntem olan diyalektik, aslında onun sandığı gibi ideaların anımsanmasi değil, çocukluk çağında oluşmuş tümellerin örtük bilgisinin ortaya çıkmasıdır.

Tümevarım ilkesi Platon tarafından bir kenara itilivermiştir. Kuşkusuz böyle yapmakla gelecek kuşaklara ne kötü bir miras bıraktığını biliyor değildi Platon. Onun zamanında bilgiye tümevarımla ulaşmak imkansızdı sadece… Bilgiye bu yolla erişim olanakları çok sınırlıydı. Tümdengelim yöntemi daha hızlı ve güvenilir sonuçlar veriyordu. Bilgiye ulaşmanın tek yolunun her zaman böyle kalacağını zannetmesi anlaşılabilir.

Ancak o gün için ise yaramaz görünen tümevarım yöntemi, bilgi elde etmenin tek paradigması haline gelmiştir bugün. Günümüzde, eskilerin güvenilmez bulduğu duyu organları yerini gelişmiş gözlem araçlarına bırakmıştır. Artık bilgi edinmenin en güvenilmez yolu, dayanaksız spekülasyon olarak görülmektedir.

About reset

Kimin söylediğini bırak, ne söylediğine bak.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: